Rapor Parası Nedir?
Rapor parası, çalışanların hastalık, iş kazası, analık (doğum) veya meslek hastalığı gibi nedenlerle iş göremez hâle geldiği dönemlerde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğidir. Bu ödeme, raporlu olunan günlerde çalışanın gelir kaybını azaltmayı amaçlar.
Rapor Parasının Temel Mantığı
Çalışan sağlık nedeniyle işine devam edemediğinde işveren maaş ödemesi yapmaz. Bu durumda devreye SGK girer ve raporun türüne göre belirli bir günlük ödenek öder. Rapor parası almanın ön koşulu, çalışanın sigortalı olması ve son bir yıl içinde minimum prim gün şartını sağlamasıdır.
Rapor Parası Hangi Durumlarda Verilir?
SGK aşağıdaki durumlarda geçici iş göremezlik ödeneği sağlar:
- Hastalık raporu (en az 3 gün ve üzeri)
- İş kazası
- Meslek hastalığı
- Doğum öncesi ve sonrası analık raporu
Her rapor türünde ödeme şartları ve miktarlar farklı olabilir.
Rapor Parası İçin Gerekli Şartlar
Rapor parası alabilmek için temel şartlar şunlardır:
- Sigortalı olarak çalışıyor olmak
- Doktor tarafından e-rapor verilmiş olması
- Son 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi ödenmiş olması
- Raporun işveren tarafından sisteme bildirilmesi
İş kazası ve meslek hastalığı durumlarında 90 gün şartı aranmaz.
Rapor Parası Nasıl Hesaplanır?
Rapor parası hesaplaması çalışanın son 3 aylık brüt kazancı üzerinden yapılır:
- Günlük kazanç = Son 3 aylık brüt toplam / 90
- Hastalık raporlarında günlük ödemenin 2/3’ü,
- İş kazası ve meslek hastalığında tamamı,
- Analık raporlarında ise yine tam günlük ücret ödenir.
Ayrıca hastalık raporunun ilk 2 günü SGK tarafından ödenmez. Ödeme üçüncü günden itibaren başlar.
Rapor Parası Ne Zaman ve Nasıl Ödenir?
Rapor SGK tarafından onaylandıktan sonra ödeme genellikle birkaç gün içinde yapılır. Çalışan ödeneği:
- PTT şubelerinden
- Ziraat Bankası hesabına otomatik aktarım (varsa)
yoluyla alabilir.
Rapor Parasında Sık Yapılan Hatalar
- Raporun işveren tarafından geç bildirilmesi
- Prim gün şartının sağlanmaması
- Hatalı rapor girişleri
- Eksik çalışma günlerinin hesaba katılması
Bu hatalar ödeneğin gecikmesine veya hiç alınamamasına yol açabilir.
Çalışan Açısından Önemi
Rapor parası, sağlık sorunları nedeniyle çalışılamayan dönemlerde gelir kaybını azaltır. Özellikle uzun süreli raporlarda maddi açıdan ciddi bir destek sağlar. İş kazaları ve doğum raporlarında ise çalışan tam ücret üzerinden hak elde ettiği için daha güçlü bir güvence sunar.
